“Nợ như Chúa Chổm”. Đó là thành ngữ phổ biến để chỉ người lắm nợ. Nhưng tại sao Chúa Chổm lại lắm nợ như vây ? Truyền thuyết kể rằng: “Chổm” là hạng cùng dân ở miền Thanh Hóa, chẳng có gia tài điền sản hay nghề ngỗng gì, quanh năm chỉ có đánh dặm, mò cua, bắt ốc nuôi thân “Chổm” tên thật là gì, quê quán ở đâu, bà con họ hàng thân thích có những ai? Chẳng ai để ý đến. Một con người “Tứ cố vô thân” như vậy, hỏi rằng ai dám cho vay mà “Nợ như Chúa Chổm” được. Nguyên do: Có mấy lần sáng sớm, Chổm vào quán nhỏ ăn lót dạ, tự nhiên những hôm đó chủ quán bán rất đắt hàng. Vì vậy, một đồn mười, mười đồn tràm, các chủ quán ai gặp Chổm cũng cố nài Chổm vào ăn quà lấy may. Ai được Chổm hôm nào chiếu cố vào án thì hôm ấy đều bán được đắt hàng. Nhưng Chổm làm gì có nhiều tiền để trả, người ta vui lòng mời Chổm ăn, bao giờ có tiền trả cũng được, mà không có cũng thôi, do đó trong khắp vùng không ai mắc nợ nhiều bằng Chổm.

Mở hàng nhẹ vía


     Năm 1527 Mặc Đăng Dung lên ngôi dựng nên nhà Mạc. Đến năm 1532 Nguyễn Kim khởi nghĩa phò Lê chống Mạc, đi tìm hậu duệ tôn của vua Lê, tìm được Chổm, mặc dầu khố rách áo ôm, nhưng có khí tướng đế vương (người ta còn đồn đại rằng: Chổm đi đâu cúng có đám mây che trên đầu, trời đang nắng gắt cũng trở nên râm mát v.v…), Chổm được phò lên ngôi vua mở đầu thời Lê Trung hưng đóng đô ở Thanh Hóa (tức Tây Đồ) để chống với nhà Mạc ở Hà Nội (tức Đồng đô).

     Sau khi lên làm vua, không có điều kiện gầngũi quần chúng như trước, mà cũng không nhớ nợ ai bao nhiều mà trang trải nợ nần nữa. Chúa Chổm (thực ra là Vua Chổm) đành phải hạ lệnh đức thật nhiêu tiền, rồi chổm đi đến đâu rải tiền ra đến đấy, cho công chúng ai nhanh tay, mạnh bước thì nhặt lấy. Vì thế nên mới có thành ngữ: “Nợ như Chúa Chổm”.