Trong phong tục ngày Tết, chúng tôi đã trình bày, đầu năm ai cũng muốn vận hội hanh thông, làm ăn suôn sẻ, làm quan có ngày khai ấn, kẻ sĩ có ngày khai bứt, nhà nông có ngày khai canh, làm thợ có ngày khai công, người làm nghề buôn bán có ngày mở hàng. Theo tâm lý chung mọi việc khỏi dầu đều khó khăn, mà “Đầu đi thi đuôi lọt”. Riêng trong nghề buôn bán lại càng bấp bênh, có ngày mua may bán đắt, có ngày ngồi suốt buổi chẳng ai ngó tới, có tháng lời lãi nhiều, lợi lộc lớn, có tháng thua lỗ mất cả chì lẫn chài, vì vậy không với chọn ngày mở hàng, đầu năm, mà cả đầu tháng, dầu tuần, từng ngày còn phải để ý đến chuyện mở hàng: mở hàng vào lúc nào? bán cho ai “Nhẹ vía” để cả ngày bán đắt hàng? Thông thường muốn được đông khách đến mua thì thái độ người bán hàng phải niêm yết, vồn vá, ân cần, bán với giá hơn bình thường để cầu được đông khách và giữ được chữ Tín đứng hàng dầu. Song có người lại tưởng nhầm bán mở hàng phải bán cho đắt, người mua mặc cả chê đắt không mua bỏ đi rốt cuộc ngồi lì suốt buối không ai hỏi đến, thậm chí còn có thái độ và ma thuật bì ổi cho là tại người mở hàng nặng vía, chửi rủa người ta và “Đốt vía” người mở hàng. Người bán hàng như vậy không biết rằng: Chính mình là người nặng vía nhất.

Tục mở hàng


Ngày trước người ta muốn đi chợ sớm để được đua mở hàng ; được có giá rẻ hơn chút ít, nhưng ngày nay nhiều người ngại mở hàng vì sợ vướng phải hạng người không biết mình bán hàng nặng vía lại đòi “Đốt vía” người mua mở hàng.
Đến đây ta có thể kết luận được: Bán mở hàng nên bán đắt hơn hay rẻ hơn giá bình thường?
Chuyện vui:
nMở hàng nhẹ vía” hay “Nợ như Chúa Chổm”
“Nợ như Chúa Chổm”. Đó là thành ngữ phổ biến để chỉ người lắm nợ. Nhưng tại sao Chứa Chổm lại lắm nợ như vảy ? Truyền thuyết kể rằng: ‘Chổm” là hạng cùng dân ở miền Thanh Hóa, chẳng có gia tài điền sản hay nghề ngỗng gì, quanh năm chỉ có đánh dặm, mò cua, bắt ốc nuôi thân “Chổm” tên thật là gì, quê quán ở đâu, bà con họ hàng thân thích có với ai ? Chẳng aii để ý đến. Một con người “Tứ cố vò thân” như vậy, hỏi rằng ai dám cho vay mà “Nợ như Chúa Chổm” được. Nguyên do: Có mấy lần sáng sớm, Chổm vào quán nhở án lót dạ, tự nhiên với hôm đó chủ quán bán rất đát hàng. Vì vậy, một đồn mười, mười đồn tràm, các chủ quán ai gặp Chổm cứng cố nài Chổm vào ăn quà lấy may. Ai được Chổm hôm nào chiếu, cố vào ăn thì hôm ấy đều bán được đắt hàng. Nhưng Chổm làm gi có nhiều tìên để trả, người ta vui lòng mời Chổm ăn, bao giờ có tiền trả cũng được, mà không có cũng thôi, do đó trong khắp vùng không ai mắc nợ nhiều bằng Chổm.