Triều H (1400-1407)

Trải qua 2 đời vua:

- Hồ Quý Ly (1400 – 1401): Tự Lý Nguyên là người gốc Hán, làm quan qua 5 đời vua Trần (Nghệ Tông, Duệ Tông, Phế Đế, Thuận Tông và Thiếu Đế). Năm 1400, Hồ Quý Ly ép Thiếu Đế nhường ngôi; tại vị 1 năm, Hồ Quý Ly nhường ngôi cho con trở thành Thái Thượng Hoàng. Hồ Quý Ly đặt quốc hiệu Đại Ngu và đặt kinh đô tại Vĩnh Lộc, Thanh Hoá (Tây Đô).

- Hồ Hán Thương (1401 – 1407).

Năm 1407, quân Minh sang xâm lược, cuộc kháng chiến chống Minh do nhà Hồ lãnh đạo thất bại, Việt Nam bị triều Minh đô hộ 21 năm (1407- 1428)

Triều Mạc (1527 – 1592)

Trải qua 65 năm với 5 đời vua: Thái Tổ Mạc Đăng Dung (1527 – 1529); Thái Tông Mạc Đăng Doanh (1530 – 1540); Hiến Tông Mạc Khúc Hải (1541 – 1546); Tuyên Tông Mạc Phúc Nguyên (1546 – 1561); Mạc Mậu Hợp (1562 – 1592).

Các triều đại nhà Hồ, nhà Mạc, nhà Tây Sơn, Nhà Nguyễn của nước ta


- Triều đại Tây Sơn (1778 – 1802)

     Từ thế kỉ XVIII, chế độ phong kiến Việt Nam bước vào khủng hoảng, khởi nghĩa nông dân nổ ra khắp nơi. Cuộc khởi nghĩa do ba anh em họ Nguyễn lãnh đạo ở Đàng Trong đã giết chết chúa Nguyễn Phúc Thuần thiết lập vương triều Tây Sơn. Vương triều Tây Sơn tồn tại ngắn ngủi nhưng đóng góp rất lớn cho lịch sử dân tộc: Đánh tan quân xâm lược Xiêm ở phía Nam, quân Thanh ở phía Bắc, bước đầu thống nhất đất nước. Triều đại Tây Sơn tồn tại 24 năm, lấy Phú Xuân làm kinh đô, với 3 đời vua: Thái Đức Nguyễn Nhạc (1778 – 1793); Quang Trung Nguyễn Huệ (1789 – 1792); Cảnh Thịnh Quang Toản (1792- 1802).

Triều Nguyễn

     Được thiết lập năm 1802, triều Nguyễn được phân định thành 2 thời kì: Thời kì phong kiến độc lập, tự chủ (1802 – 1884) và thời kì thuộc địa nửa phong kiến (1884 – 1945).

     Thời kì phong kiến độc lập tự chủ trải qua 7 đời vua: Gia Long (1802- 1819), Minh Mạng (1820 – 1940), Thiệu Trị (1841 – 1847), Tự Đức (1848 – 1883), Dục Đức (16 – 19/6/1883), Hiệp Hoa (6/1883 – 11/1883), Kiến Phúc (12/1883 – 8/1884).

     Là triều đại thiết lập sau mấy trăm năm nội chiến, các vua triều Nguyễn trong thời kì độc lập, tự chủ đã hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước đã được đặt cơ sở từ triều Tây Sơn. Để quản lí đất nước và đàn áp các thế lực chống đối ở bên trong, nhòm ngó từ bên ngoài, nhà Nguyễn đã xây dựng một nhà nước trung ương tập quyền cao độ. Năm 1804, Gia Long đổi quốc hiệu thành Việt Nam, Phú Xuân tiếp tục là trung tâm chính trị của đất nước.