« Ngày nào còn nước, còn non, thì bằng TÌNH YÊU, Ramayana vẫn còn cứu rỗi nhân loại » ... Chỉ cần đọc một câu của Ramayana là « tức khắc được thanh tịnh, tuổi thọ tăng thêm, khi quá vãng được lên Thiên Quốc ».





« Ngày nào còn nước, còn non, thì bằng TÌNH YÊU, Ramayana vẫn còn cứu rỗi nhân loại ». Đó là lời của Brahma, Đấng Tạo Hóa khi mặc khải truyện Ramayana cho Đạo Sĩ Valmiki. Thần tiên khắp Thiên Quốc cũng truyền tụng Ramayana là « áng thơ rửa mọi tội lỗi của Thế Gian, có khả năng đem lại cho người đọc vừa sức khỏe, vừa của cải dồi dào, cùng với niềm an lạc nội tâm ». Chỉ cần đọc một câu của Ramayana là « tức khắc được thanh tịnh, tuổi thọ tăng thêm, khi quá vãng được lên Thiên Quốc ». Đại khái vậy … Đủ để chúng ta cùng nhau duyệt qua một cách tóm lược câu chuyện vô cùng trọng yếu này của văn hóa Ấn Độ.
Thật vậy, người Ấn không ai không biết Ramayana. Tranh ảnh, sách vở, hình tượng, của họ đầy dẫy những hoạt cảnh lấy từ chuyện này. Có những gánh hát được lập ra chỉ để trình diễn những đoạn của Ramayana và kỹ nghệ điện ảnh Ấn Độ cũng đã dành rất nhiều tác phẩm cho thiên anh hùng ca ấy. Thậm chí nhiều khía cạnh tiêu cực của xã hội Ấn cũng được những người quá khích biện minh bằng huyền thoại Ramayana ...

TÁC GIẢ CỦA RAMAYANA : MỘT TƯỚNG CƯỚP TRỞ THÀNH ĐẠO SĨ


Ramayana có nghĩa là « Anh Hùng Ca của Rama », gồm 96 ngàn câu thơ chia thành 24 ngàn đoạn. Tác giả là Valmiki, một người xuất thân ăn cướp, chuyên lột tiền những khách hành hương đến một Thánh Địa ở miền Bắc Ấn Độ. Tình cờ ông được một nhà tu, nạn nhân của ông, chỉ cho một pháp môn để trở về nẻo thiện. Pháp môn này rất đơn giản : chỉ cần suốt ngày niệm danh hiệu Rama thật nhanh, không ngừng nghỉ. Valmiki chẳng biết Rama là ai, chỉ biết có Mara là Thần Chết. Nhà tu bảo : « Không sao ! ông cứ niệm Mara, nếu thích ! » Thế là Valmiki niệm danh hiệu Mara, ngày này qua ngày khác, càng lúc càng nhanh. Với thời gian, ông niệm nhanh đến độ, các chữ Mara nối liền vào nhau, để trở thành … Rama ! Thần chết Mara hóa thành « Đấng Khả Ái », nghĩa của chữ Rama. Valmiki giác ngộ, bỏ nghề cướp bóc, trở thành Đạo Sĩ, chăm lo tu hành, nhưng vẫn chưa biết gì về nhân vật Rama. Cho đến một hôm, ông gặp một Đạo Sư kể cho ông nghe câu chuyện của một con người hoàn hảo, hóa thân của Thần Vishnu, Ngôi Hai Thiên Chúa, có tên là Rama. Từ lúc ấy Valmiki không ngừng bôn ba khắp nơi để tìm biết thêm về cuộc đời Rama, Đấng Khả Ái. Ông nguyện sẽ viết một anh hùng ca vĩ đại về nhân vật này. Nguyện lực của Valmiki mãnh liệt đến độ, một ngày kia, trong lúc thiền định, Brahma, Đấng Tạo Hóa, hiện đến mặc khải cho ông câu chuyện vẫn còn được truyền tụng từ hơn ba mươi thế kỷ nay.

VISHNU, ĐẤNG NHẬP THẾ :

Mặc dù có hàng triệu vị Thần, Ấn Giáo trong bản chất không phải là một tôn giáo đa thần. Tất cả các vị Thần trong Ấn Giáo chỉ là những biểu hiện của một Nguyên Lý duy nhất. Nguyên Lý ấy được gọi là Brahman (xin đừng lầm lẫn với Brahma, Tạo Hóa). Vì tâm trí con người quá hạn hẹp, nên để cho dễ hình dung Brahman, người ta phải hình dung những biểu hiện cúa Nguyên Lý này dưới những hình ảnh Thần Thánh muôn hình vạn trạng, mỗi vị Thần phù hợp với một chức năng đặc biệt, như Brahma tạo nên Trời Đất, Vishnu nuôi dưỡng, bảo trì, Shiva hủy hoại, chuyển hóa, Agni, thần lửa, Vayu, thần gió, v.v... Thật ra, mọi sự hiện hữu, kể cả con người, đều là những biểu hiện của Brahman, y hệt như các Thần Linh. Trong một số trường hợp, thần linh (thường là Vishnu, đấng mang chức năng nhập thế, cứu độ) có thể hóa thân thành người hay súc vật. Trong Ramayana, Vishnu, ngôi hai Thiên Chúa, hóa thân thành Rama, một con người, với những yếu đuối thường tình như chúng ta sẽ thấy, nhưng đồng thời cũng là Thiên Chúa.

Truyện Ramayana kể lại việc Vishnu nhập thế để loại trừ một Quỷ Vương vô cùng lợi hại, tên là Ravana. Anh chàng này nhờ lắm công phu tu luyện nên được Ngôi thứ nhất của Thiên Chúa là Brahma đồng ý thưởng cho anh ta tất cả những thần thông mà anh nguyện ước. Ravana xin được trở thành vô địch, không thể bị bất cứ một vị Thần nào đánh bại. Brahma ưng thuận. Ngặt một nỗi là liền sau đó Ravana khai chiến uy hiếp mọi vị Thần trên Thiên Quốc, kể cả Indra, Vua các vị Thần. Chư Thần kéo nhau đến xin Chúa Ba Ngôi (Brahma, Vishnu và Shiva) cứu giúp. Nhưng làm sao diệt trừ nổi Ravana khi vị Quỷ Vương này đã được Thiên Chúa ban cho thần thông bất bại ? Có một cách ! Ravana trong lúc kiêu căng đã chỉ nói đến các vị Thần mà quên không đòi được trở thành vô địch đối với loài người và loài vật. Ravana coi thường con người và thú vật, như những sinh linh yếu đuối, không đáng quan tâm … Sơ hở này khiến con người, hay súc vật, có thể đánh bại Ravana, mà không phản lại hồng ân mà Brahma đã ban cho vị quỷ vương. Thế là Vishnu, Đấng nhập thế cứu độ, liền quyết định giáng trần, sanh ra làm một con người, để diệt trừ Ravana.

TUỔI TRẺ HUY HOÀNG CỦA RAMA

Phụ thân của Rama là một vị Vua thuộc dòng dõi thần Thái Dương. Vì hiếm muộn nên một ngày kia, nhà Vua cho tổ chức một cuộc cúng lễ linh đình để cầu tự. Vishnu thừa cơ hội xuống trần. Ngài ra lệnh cho thần Mặt Trời hiện đến trên ngọn lửa tế lễ, trao cho Nhà Vua một chén Thần Dược. Nhà Vua có ba vợ. Ông cho bà vợ lớn uống một nửa chén thuốc, bà vợ thứ hai một nửa của phần còn lại, tức một phần tư, bà thứ ba chỉ được một nửa của phần tư tồn đọng. Tức là vẫn cón một phần tám cuối cùng. Nhà Vua quyết định lại cho bà vợ thứ hai phần tám ấy. Chúng ta không cần đi xâu vào ý nghĩa của sự phân chia số học này, chỉ biết là sau đó ba bà Hoàng đều thụ thai một phần nào đó của Vishnu đã được hòa tan trong chén thuốc thần.

Rama là con bà vợ cả. Bà thứ hai cho ra đời hai trẻ sanh đôi (bà này đã uống thuốc hai lần), bà thứ ba cũng sanh một hoàng nam. Bốn đứa trẻ đều kháu khỉnh hay ăn chóng lớn, và lớn lên đều thông minh, khỏe mạnh, can đảm, đạo đức. Rama vượt trội hơn các em mình trong mọi lãnh vực. Khắp trong vương quốc ai ai cũng đều tán dương đức hạnh và tài ba của Rama. Mọi việc Rama làm đều hoàn hảo. Chàng luôn chú tâm lắng nghe và thông cảm với mọi người từ tiện dân cho đến vương tôn quý tộc, không hề phân biệt, và không ngần ngại giúp đỡ tha nhân, xem việc của người như việc của chính mình. Rama là vầng Thái Dương tỏa hào quang không những trong khắp vương quốc của phụ thân mình, mà còn chiếu soi đến mọi hang cùng ngõ hẻm trong thiên hạ.

TỪ CHIẾN CÔNG ĐẦU TIÊN ĐẾN MỐI TÌNH ĐẦU


Khi Rama được 16 tuổi, vua cha đang toan tính việc tìm vợ cho chàng, thì một Đạo Sư danh tiếng đến xin triều kiến. Trước vinh dự được tiếp đón vị Đạo Sư này, nhà Vua vô cùng cảm động. Ngài tuyên bố sẽ hiến dâng cho ông tất cả điều gì ông đòi hỏi. Đạo Sư đòi mượn Rama một thời gian để giúp ông trong một chiến dịch tiễu trừ ác quỷ. Vua cha kinh hoàng, lo sợ cho sự an toàn của đứa con yêu. Ngài hết lời năn nỉ xin vị Đạo Sư đổi ý, nhưng không được, rốt cuộc đành chấp nhận. Thế là Rama mang giáp trụ, gươm cung, lên đường, đem theo Lakshmana, người em con bà hoàng hậu thứ hai (một trong hai hoàng tử sanh đôi). Địch thủ là hai đầu lãnh ác quỷ, đệ tử của Ravana, vị Quỷ Vương đã đại náo thiên cung, đánh bại tất cả các vị Thần. Trên đường đi, vị Đạo Sư truyền thụ pháp thuật và võ công cao diệu cho Rama. Khi chàng vừa hấp thụ xong những tuyệt nghệ mới học được thì cũng là lúc phải đối đầu với ác quỷ. Đương nhiên là Rama chiến thắng vẻ vang. Đầu tiên chàng đánh bại một nữ quỷ như một tập sự sơ khởi, sau mới tiêu diệt đến hai ông tướng quỷ cực kỳ hung hăng. Thanh thế của Rama lẫy lừng vang dội khắp các vương quốc lân cận.

Gặp lúc một vị quốc vương ở gần đó đang kén chọn một chàng rể anh hùng cho cô con gái tuyệt đẹp của ông, tên là Sita. Sita thật ra là con của Thần Đất. Nàng sanh ra từ một luống đất trong lúc nhà Vua, theo nghi thức truyền thống, đang cày một thửa ruộng để sửa soạn cho một cuộc tế lễ (tục lệ này cũng hiện hữu ở Trung Hoa và Nhật Bản). Vị quốc vương vốn hiếm muộn không con, nên liền nhận nàng làm con, coi như một món quà của Thần Đất.

Cũng như trong chuyện Mahabharata và chuyện Ulysse trong huyền thoại Hy Lạp, cuộc tỷ võ tuyển phu bao gồm một màn tỷ thí dương cung. Ở đây là một cây cung thần vốn thuộc về Shiva. Đương nhiên là tất cả các ông hoàng có mặt, đại diện cho tinh hoa của giai cấp chiến sĩ Kashatrya, đều không dương nổi cây thần cung ấy, trừ … Rama. Chàng dương mạnh đến nỗi cây cung gãy làm đôi ! Rama cưới Sita, đem nàng về nhà. Trên đường về, chàng hàng phục Parashuram một Đạo Sĩ vô cùng oán ghét giai cấp Chiến Sĩ. Ông này thách Rama dương một cây cung thần khác, được gọi là « Thần Cung của Vishnu ». Rama cầm lấy cây cung, niệm chú, nạp tên, dương lên, rồi nhắm vào Parasuram tuyên bố : « Đạo Sĩ ! Ta vốn không thù hận gì với ông, nhưng mũi tên thần này không thể được nạp lên mà không hủy diệt một mục tiêu. Vì thế, ông phải chọn : hoặc chịu phế bỏ võ công và thần thông, hoặc phải chịu bị giam hãm trong khu rừng này ». Parsuram chọn bị phế bỏ tuyệt nghệ, chắp tay cung kính nhiễu quanh Rama về bên phải, rồi bỏ đi. Qua hai thành tích vừa kể, Rama chứng tỏ chàng có khả năng hàng phục hai giai cấp cao nhất của xã hội, là giai cấp chiến binh, Kshatrya, và giai cấp đạo sĩ, Brahmane. Chàng cũng biểu lộ liên hệ thần thánh giữa chàng và Shiva cũng như Vishnu. Cần nói ba ngôi Thiên Chúa, Brahma, Vishnu, Shiva, tuy ba nhưng chỉ là một thực thể.

BẢN ÁN LƯU ĐÀY

Mười hai năm sau, Vua Cha họp quần thần tuyên bố chính thức lập Rama làm Thế Tử, và ngay ngày hôm sau, quyết định sẽ tổ chức một cuộc đại lễ để phong cho chàng chức vị Phụ Chánh. Cả vương quốc vui mừng tột độ. Chẳng cần ai bảo ai, dân chúng thi đua chăng đèn kết hoa, trang hoàng khắp chốn để bày tỏ lòng quý mến Rama.

Tuy nhiên, khi nhà Vua về đến nội cung của bà hoàng được ngài sủng ái nhất, là bà thứ ba, thì có chuyện trục trặc. Số là bà này nghe lời một người tỳ nữ thân tín cho rằng nếu Rama lên ngôi thì sẽ có hại cho bà và con bà. Vị hoàng hậu nhớ lại là khi hai người lấy nhau, nhà Vua đã hứa với phụ thân bà là sẽ lập con bà lên làm Thế Tử. Thêm vào đó, nhiều năm về trước, trong một trận chiến gay go, nhà Vua thọ tiễn trọng thương ngã gục trên chiến xa, đã được bà cứu ra khỏi vòng vây rồi tận tình chăm sóc đến khi bình phục. Lúc ấy, nhà Vua trong cơn cảm kích, đã hứa sẽ cho bà hai đặc ân. Hôm ấy, bà Hoàng thứ ba tóc buông xõa, áo quần hở hang, nằm gục mặt khóc thút thít (mánh lới cổ điển !) cho đến khi nhà Vua đến ngồi gần bên vuốt ve an ủi hồi lâu mới chịu nức nở nhắc lại chuyện xưa và đòi chồng thực hiện hai điều đã hứa. Nhà Vua cảm động lập lại là sẽ thuận cho người vợ đẹp hai yêu cầu, bất kể đó là điều chi. Bà Hoàng lập tức đòi : thứ nhất, con trai của bà, hoàng tử Bharata, phải được sắc phong làm Phụ Chánh, và thứ hai, Rama phải bị lưu đày trong rừng sâu 14 năm như một đạo sĩ khổ tu. Nhà Vua choáng váng sỉu lên sỉu xuống, đồng thời khóc lóc năn nỉ « vợ hiền » rút lại những đòi hỏi quá quắt kia lại, nhưng không được. Ngài tức giận nguyền rủa bà, cũng không xong. Với cương vị một đấng quân vương, gương sáng của giai cấp chiến sĩ Kshatrya, mẫu mực của toàn thiên hạ, ngài không thể bội ước …
Thế là nhà Vua cho đòi Rama đến. Rama bước vào nội cung thấy phụ hoàng nằm trên giường run rẩy nói không ra lời. Hoàng tử gặng hỏi mãi, mới được bà mẹ ghẻ cho biết tự sự. Chàng liền thản nhiên tuyên bố : « tưởng chuyện gì chứ điều đó thì có chi quan trọng mà phụ hoàng phải bận tâm đến nỗi sanh bệnh ? Vinh dự và hạnh phúc của con nằm ở chỗ giúp được phụ hoàng thực hiện những điều đã hứa. Còn Ngai Vàng có về tay em Bharata thì cũng tốt thôi, vì Bharata dư thừa khả năng trị vì thiên hạ ».

TỪ THẾ TỬ PHỤ CHÁNH ĐẾN KHẤT SĨ KHỔ TU

Không chần chừ, Rama quay về nhà giã biệt công chúa Sita, rồi sửa soạn lên đường. Sita nhất định đòi theo. Rama từ chối, cho rằng nàng sẽ không thể chịu đựng nổi đời sống khổ hạnh giữa rừng sâu nước độc. Tuy nhiên, người đẹp nhất định không nhượng bộ (đòi tự tử , v.v…). Rốt cuộc Rama đành chịu cho nàng đi theo. Khi ấy, người em gắn bó nhất với chàng là Laskshmana xuất hiện khuyên Rama cứ ở lại thành đô, bất chấp bà mẹ ghẻ, và cứ lên ngôi phụ chánh như phụ hoàng đã dự liệu. Lakshmana cho rằng phụ hoàng tuy không nói ra nhưng chắc chắn cũng thầm ước mong Rama làm như thế. Rama gạt đi, cương quyết không chịu để cho vua cha phải mang tiếng bội ước. Lakshmana không còn cách nào khác, cũng đòi đi theo Rama trên đường lưu đày.
Rama đem toàn bộ của cải phân phát cho người nghèo rồi trút bỏ trang phục vương tôn quý phái, khoác lên người một mảnh áo làm bằng vỏ cây như các nhà khất sĩ. Sau đó chàng dắt vợ và em vào từ biệt phụ thân, từ biệt mẹ ruột cùng hai bà mẹ kế, rồi lặng lẽ lên đường. Quần thần, binh tướng và toàn thể dân chúng gạt lệ tiễn đưa ba người hành khất ra đi. Thậm chí họ không chịu nổi sự thiếu vắng Rama, nên cùng nhau lũ lượt kéo nhau theo chàng suốt mấy ngày đường. Rama phải dùng mưu kế, trong sương sớm giả quay về kinh đô, cho mọi người tưởng thật đi theo, rồi lén lấy đường tắt sang sông tiếp tục cuộc hành trình, đến khu rừng đã được chỉ định.

Thế là Rama, Sita và Lakshmana lang thang trong rừng núi thâm sâu, tìm đến thảo am của những Đạo Sư danh tiếng để cầu xin học Đạo, trước khi dựng lên thảo am của chính họ. Rama cũng phát nguyện sẽ bảo vệ các vị Đạo Sĩ cùng ẩn tu trong rừng sâu trước những tác hại của đám quỷ dữ đệ tử của Ma Vương Ravana.

Lúc Rama lên đường lưu đày, thì Hoàng Tử Bharata đang du hành nơi xa, bảy ngày sau mới về đến, và được cho biết những biến chuyển trọng đại vừa xảy ra. Bharata kinh hoàng trách thân mẫu mình đã xử sự sai trái. Cùng lúc, Vua cha buồn bã, lâm bạo bệnh và từ trần. Bharata tống táng phụ hoàng, rồi nguyện sẽ chỉ tạm thời làm Vua trong khi chờ đợi Rama mãn hạn lưu đày. Vị Tân Vương lấy một đôi giày của Rama, đem đặt lên ngai vàng, rồi tự mình mặc trang phục khất sĩ, hàng ngày ngồi dưới bậc thềm thiết triều, lo việc quốc sự.

QUỶ VƯƠNG RAVANA HẠ ĐỘC THỦ


 

Sự nghiệp tiễu trừ ác quỷ của Rama tiến triển tốt đẹp. Ngày kia, một nữ quỷ mê chàng như điếu đổ, đến dụ dỗ chàng bỏ vợ về sống với chị ta ! Rama khước từ, tinh nghịch đẩy sang cho cậu em Lakshmana. Nữ quỷ tức giận toan làm hại người đẹp Sita. Rama liền ra lệnh cho Lakshmana xử lý cô nàng quỷ dữ. Laksmana đánh bại chị nữ quỷ, cắt tai và mũi, đuổi ra khỏi rừng. Nữ quỷ chạy về mách với người anh đang ngự trị trên một bày quỷ rất đông ở gần đó. Ông anh đem 14 ngàn quân vây đánh Rama. Một mình với bảo kiếm và cung thần, Rama đánh bại đạo binh quỷ dữ, giết ông anh của chị nữ quỷ mê mình. Vấn đề là chị nữ quỷ này cũng là … em gái của Quỷ Vương Ravana ! Chị chạy về báo tin dữ cho anh mình ...

Ravana rất tức giận, nhưng trước danh tiếng lẫy lừng của Rama, vị Quỷ Vương có vẻ muốn an phận nằm nhà hưởng thụ cuộc đời, hơn là lao vào một cuộc chiến đầy bất trắc hiểm nguy. Em gái Quỷ Vương, tức chị nữ quỷ say mê Rama, biết vậy nên nên liền vận dụng một độc kế. Chị ta hết lời tán dương nhan sắc có một không hai, tự cổ chí kim chưa ai so sánh được, của công chúa Sita. Ravana vốn hiếu sắc nên nghe nói động lòng , ngần ngừ hồi lâu, rồi quyết định ra tay bắt cóc Sita.

Quỷ vương sai một đồng lõa vận dụng thần thông biến thành một chú nai vàng với bộ lông óng ả tuyệt đẹp, đến lang thang gần thảo am của Rama và Sita. Sita nhìn thấy, thích quá, nhất định đòi Rama đuổi bắt chú nai về cho nàng. Tuy nhiên mỗi khi Rama rón rén đến gần, thì chú nai lại bỏ chạy mất, khiến Rama càng lúc càng rời xa thảo am. Một hồi lâu sau, đuổi mãi, Rama bực mình, dương cung bắn chú nai một mũi tên trí mạng. Trước khi chết, nai hiện nguyên hình quỷ dữ, và, dù sắp lìa đời, vẫn cố thực hiện một chiến công cuối cùng, bằng cách giả giọng Rama kêu lên thật lớn : « Ôi ! Sita ! Lakshmana ! » Tiếng kêu hoảng hốt, bi thương, vọng đến thảo am nơi Sita và Lakshmana đang đợi Rama. Lakshmana vội sách binh khí chạy đi tiếp cứu anh mình. Liền khi ấy, Ma Vương Ravana thừa cơ hội biến dạng thành một Khất Sĩ đến xin ăn trước thảo am. Sita ôm hoa quả bước ra toan bố thí thì vị Đạo Sĩ giả lập tức lấy lại hình dạng ghê rợn của Quỷ Vương với 10 cái đầu và 20 cánh tay, vồ lấy Sita, rồi bay thẳng về kinh thành của mình.

NHỮNG “NGƯỜI” BẠN QUÝ

Khi Rama và Lakshmana gặp nhau giữa rừng, thì hai chàng hiểu ngay là mình đã mắc phải kế “điệu hổ ly sơn”. Họ vội vã chạy về thảo am. Vắng bóng Sita, hai anh em hoảng hốt lục lọi khắp mọi khu rừng quanh đó, tìm dấu vết của người đẹp. Bên một dòng suối, họ gặp một Thần Ưng đang hấp hối. Số là vị Thần Ưng này đã toan can thiệp cứu Sita khỏi nanh vuốt của Ravana, nhưng không thành công. Thần Ưng, tên là Jatayu, bị đánh trọng thương, nhưng cố chờ gặp được Rama để thuật lại tự sự rồi mới qua đời. Jatayu là con của Garuda, linh vật của Vishnu (xin nhắc lại Rama chính là hóa thân của Vishnu). Sau khi thực hành nghi lễ hỏa táng Thần Ưng, Rama và Lakshmana tiếp tục cuộc tìm kiếm. Họ gặp một đám khỉ đang chơi với vài món nữ trang rơi từ người của Sita trong lúc nàng bị Ravana cắp nách bay trên không. Cuộc gặp gỡ này sẽ hoàn toàn quyết định đoạn tiếp của câu chuyện ...

Số là lãnh tụ của đám khỉ này là một Vua Khỉ, tên là Sugriva, cũng bị lưu đày như Rama, do có sự xích mích với người anh. Vợ Vua Khỉ cũng bị ông anh chiếm đoạt. Vua Khỉ cảm thông tình cảnh của Rama, nên hứa giúp vị anh hùng tìm lại vợ hiền, khi … có thể. Tức là khi ông đoạt lại được ngai vàng của Vương Quốc Khỉ ...

Không thể chần chờ, Rama ra tay giúp Sugriva loại trừ người anh quá quắt ngay lập tức, để có thể liền sau đó, quy tụ quanh mình một đạo dân binh vĩ đại gồm mấy chục triệu chú khỉ, được bổ sung bởi một bộ lạc gấu. Cần biết là dưới trướng của Ma Vương Ravana có tới 360 triệu ác quỷ vô cùng dũng mãnh, võ nghệ và pháp thuật tinh ròng, được chỉ huy bởi những kiện tướng đã từng hàng phục các đạo binh Thiên Quốc.

Trong số các “nhân” vật khỉ và gấu phụ lực với Rama, thì Hanuman là nổi bật hơn cả. Anh khỉ này có gốc gác rất cao quý vì anh ta là con của Thần Gió Vayu. Như chúng ta sẽ thấy, Hanuman không những là một kiện tướng võ nghệ tinh ròng và thần thông cao diệu, mà cũng là một Y Sĩ tài ba và một nhà chính trị xâu sắc. Người Ấn thờ kính Hanuman như biểu tượng của lòng quả cảm, sẵn sàng quên mình giúp đỡ tha nhân. Người ta thường gặp hình tượng Hanuman tự vạch lồng ngực trưng bày trái tim của mình ra, như hình tượng “Thánh Tâm Ky Tô” trong truyền thống Công Giáo.

HANUMAN VÀ SITA

 


Hanuman được giao cho nhiệm vụ dẫn 100 ngàn dân binh khỉ, bổ sung bằng một sư đoàn gấu, đi xuống thám thính lục xét khắp vùng Nam Ấn xem quỷ dữ Ravana dấu công chúa Sita ở đâu ? Đến mỏm Nam của Ấn Độ, đoàn quân dừng bước trước đại dương mênh mông. Bên kia bờ là đảo Tích Lan, nơi có kinh thành Lanka của Ravana. Hanuman trổ thần thông vươn mình lớn bằng một trái núi, rồi lấy hết sức nhảy vượt trên mặt biển sang đến Tích Lan. Vừa đặt chân lên đảo, thần khỉ liền nhắm hướng hoàng thành Lanka trực chỉ. Ẩn mình bên tường thành cho đến khi màn đêm buông phủ, Hanuman theo đúng truyền thống của một chiến sĩ vào đất địch, khởi bước bằng chân trái để bắt đầu cuộc xâm nhập thám thính …

Sau khi đã ghi nhận kỹ lưỡng những công sự phòng thủ, kho chứa vũ khí, lương thực, nơi giữ ngựa và chiến xa … Hanuman bắt đầu dọ dẫm trong lâu đài của Ravana và tìm được nội cung nơi Quỷ Vương hưởng lạc với nhiều ngàn phụ nữ, tất cả đều xinh đẹp tuyệt trần. Theo đúng đạo lý của giai cấp chiến sĩ Kshatrya, Hanuman không có quyền nhìn vợ của người khác, nhất là khi họ đang chìm trong giấc ngủ. Vì thế, thần khỉ phải tự chế ngự tâm mình với ý nguyện thanh tịnh không gì lay chuyển được, để lục lọi xem xét khắp nơi. Khổ nỗi, sau nhiều giờ tìm kiếm, Sita vẫn biệt tăm. Đến lúc bình minh ló dạng, Hanuman đang tuyệt vọng, thì chợt thấy một khu vườn được bao bọc bởi một vòng tường rất cao. Vượt tường nhảy vào, Hanuman nhận thấy một thiếu phụ đẹp tuyệt trần, trong trang phục rách rưới, đang ngồi khóc dưới một gốc cây. Chung quanh là những nữ quỷ vô cùng ghê rợn, bộ điệu hăm dọa, dữ dằn, binh khí tuốt trần, canh gác nàng. Hanuman đoán ngay đó là Sita. Cùng lúc, Ravana và một đoàn thê thiếp tiến vào khu vườn. Ravana dùng lời lẽ ngọt ngào dụ dỗ Sita không xong, chuyển sang hăm dọa. Quỷ vương nhắc lại là đã cho Sita mười hai tháng để suy nghĩ, và mười tháng đã trôi qua … Ravana chưa kịp đi khỏi thì đám nữ quỷ lập tức thừa cơ xông đến khủng bố, nạt nộ Sita. Một lúc lâu sau, bọn chúng chán nản tụ tập tán gẫu rồi lăn ra ngủ gục. Hanuman, lúc ấy đã biến thành một con khỉ nhỏ, nấp trong tàn cây, kín đáo cất tiếng hát thật nhỏ một bài anh hùng ca tán tụng Rama để gây sự chú ý của Sita. Khi nhịp cầu thông cảm đã được nối kết, Hanuman cho Sita biết Rama cùng một đạo dân binh khỉ và gấu, sẽ đến cứu Sita khỏi nanh vuốt của Ravana, và dâng lên nàng chiếc nhẫn đã được Rama đưa cho để làm tin. Sita cũng trao cho Hanuman nữ trang quý báu nhất của người phụ nữ Ấn Độ : đó là viên ngọc trên trán của nàng. Hanuman đi nhiễu quanh nàng về bên phải để tỏ lòng kính trọng, rồi từ giã ra đi.

CHIẾN CÔNG HIỂN HÁCH CỦA HANUMAN


Tuy nhiên, trước khi rời đảo Tích Lan, Hanuman tự nhủ : « hay ta sẵn dịp thử sức đối phương xem sao ? » Thế là vị thần khỉ vươn mình lớn lên, rồi, như một cơn bão, tung chân quét tan cây cối, hòn non bộ cũng như dinh thự trong trong khu vườn ngự uyển của Quỷ Vương. Lập tức tám ngàn ác quỷ được điều động đến tấn công Hanuman. Hanuman bình tĩnh ngồi trên cổng vườn chờ đám quỷ đến gần và, theo đúng thủ tục giao chiến của giai cấp Chiến Sĩ Kshatriya, dõng dạc tuyên xưng danh tính đồng thời tôn vinh chúa công mình là Rama. Đám quỷ hùa đến đánh thần khỉ, nhưng nhanh chóng bị tiêu diệt trừ vài tên chạy thoát về trình lại với Ravana. Trong khi ấy Hanuman san bằng thành bình địa một ngôi đền của quỷ dữ. Đây là một điềm rất xấu cho đám quỷ. Ravana tức giận sai một kiện tướng, con của Thủ Tướng của mình, dẫn quân đến đánh Hanuman. Tên này bắn một loạt tên cắm vào người Hanuman, nhưng thần khỉ vẫn thản nhiên vung gậy sắt đập tan chiến xa của hắn và trong nháy mắt đưa hắn sang bên kia thế giới. Bảy anh em khác của tên ác quỷ vừa mất mạng cùng kéo đến bao vây Hanuman, nhưng đều đại bại. Tiếp đến là năm tên Lãnh Binh kéo theo voi trận, kỵ binh và chiến xa từ bốn hướng và trên không tiến đánh Hanuman, để cũng lần lượt tử trận. Khi ấy một Hoàng Thân trẻ của Vương Quốc Ác Quỷ có tên là Aksha, tiến lên xin được giao chiến với Hanuman. Aksha, giáp trụ vàng ròng, bước lên một chiến xa cũng bằng vàng, được che chở bởi nhiều phép màu, bay lượn trên mặt đất, đến trước Hanuman. Vị thần khỉ do dự khi phải chiến đấu với một đối thủ còn quá trẻ. Nhưng khi bị Aksha bắn một loạt tên vào người, thì Hanuman vội nhảy vọt lên cao và vừa rơi xuống vừa đập một phát chết cả tám con ngựa kéo xe cho Aksha. Hoàng thân quỷ bay lên vung gươm chém Hanuman, nhưng vị thần khỉ lách mình, chụp lấy đối thủ quay nhiều vòng trên không rồi vứt mạnh xuống hoàng thành của ác quỷ. Thân thể Aksha dập nát, nhuộm đỏ cả một khu xóm ... Ravana kinh ngạc trước sức mạnh của đối thủ, quay sang người con trưởng của mình, mang tên Indrajit, ra lệnh : « Đây là một đối thủ xứng đáng với con, hãy bắt nó về đây cho ta ». Indrajit được kế thừa những pháp thuật truyền thụ bởi Brahma, đấng tạo thiên lập địa, và đã từng chiến thắng Indra, vua của các vị thần. Đứng trên một chiến xa được kéo bởi bốn mãnh hổ, dưới lá cờ đoạt được của Indra, Indrajit tiến đánh Hanuman. Hanuman chọn chiến đấu trên không để khai thác tài bay lượn của mình. Quả vậy, sau một hồi giao đấu, Indrajit vẫn không đụng được đến Hanuman. Người con trưởng của Ravana quyết định dùng một pháp thuật bí truyền của Brahma làm cho Hanuman bị tê liệt quay cuồng rơi xuống đất. Đám quỷ xông đến trói chặt Hanuman, giải đến trước Ravana.

ĐỐI DIỆN QUỶ VƯƠNG

Nhìn Ravana vô cùng uy nghi, ngồi trên ngai vàng rực rỡ với quần thần và chư tướng hầu hạ hai bên, Hanuman thực sự kính nể. Một đại thần của quỷ vương được lệnh thẩm vấn Hanuman. Vị thần khỉ biết phép màu của Brahma chỉ làm mình mất hết công lực trong vòng một giờ, nên trước những hạch hỏi của tên này, Hanuman tìm cách kéo dài thời gian bằng một diễn văn tràng giang đại hải, tuyên dương công đức và sức mạnh của Rama, vị đã sai mình đến đây, rồi nhấn mạnh đến sự sai lầm của quỷ vương khi đã bắt cóc Sita. Hanuman đề nghị giảng hòa nếu quỷ vương trả Sita về với Rama, bằng không thì toàn vương quốc Lanka sẽ bị tiêu diệt cùng với Ravana và đám ác quỷ. Trước sự đe dọa ấy, đương nhiên là quỷ vương tức giận, quát thét đòi đem Hanuman ra hành quyết ngay ! Liền khi ấy, Vibhishana, em út của Ravana bước ra nhỏ nhẹ can rằng : « Tên này chỉ là một sứ giả. Quy luật xưa nay vốn không cho sát hại một kẻ sứ giả. Hoàng Huynh là một đấng Đại Quân Vương, không thể hạ mình làm điều ấy ». Ravana tuy là một quỷ vương uy dũng nhưng cũng phải tôn trọng những quy luật thượng võ. Vua quỷ nói : « Ta không giết nó, nhưng luật cho phép ta xử phạt một sứ giả. Vậy hãy dốt cháy đuôi của nó, để nó trở thành một con khỉ cụt đuôi quay về với đồng bọn ».

Bọn quỷ kéo Hanuman ra giữa một quảng trường, quấn vải quanh đuôi của thần khỉ, rồi châm lửa đốt. Kế đó, chúng đem Hanuman đi diễu khắp các khu xóm trong thành Lanka. Tiếng dân chúng tụ tập hò hét nguyền rủa vị thần khỉ vang đến tai Sita. Khi bọn tỳ nữ kể cho nàng hay tự sự, Sita thở dài não nuột, rồi tập trung tinh thần cầu nguyện thần lửa Agni, xin đừng đốt cháy Hanuman. Agni vốn là bạn của Vayu, thần gió, thân phụ của Hanuman. Nghe được lời cầu khẩn của Sita, Agni làm cho lửa vẫn cháy, nhưng Hanuman không hề gì cả. Cùng lúc, pháp thuật mà Indrajit đã dùng để khống chế Hanuman hết hiệu lực. Thần khỉ thừa cơ vươn mình lớn lên, làm đứt các giây trói chằng chịt trên thân thể, rồi chụp lấy một cây cột chống cửa thành Lanka, đập chết lũ quỷ tụ tập quanh mình. Bất thần, Hanuman nảy ra một sáng kiến. Vị thần nhún mình nhảy lên mái một lâu đài lộng lẫy. Ngọn lửa đang cháy mạnh trên đuôi của Hanuman lan nhanh đến lâu đài này, rồi đến những dinh thự kế bên khi Hanuman nhảy từ mái nhà này sang mái nhà khác. Dần dần cả kinh thành Lanka trở thành một đám lửa lớn, nhất là khu đền đài tư dinh của bọn lãnh chúa ...

Tuy nhiên, khi đốt phá các dinh thự của bọn quan tướng thành Lanka, Hanuman đã cố tình không đụng đến tư dinh của Vibhishana, em út của Ravana, kẻ đã lên tiếng khuyên quỷ vương đừng giết mình. Qua thái độ này, Hanuman chứng tỏ một ý thức chính trị vô cùng xâu sắc. Dưới mắt Hanuman, Vibhishana là một « đầu tư » cho tương lai chính trị của vương quốc Lanka, một giải pháp sẽ được dùng đến để thay thế Ravana ...

CÂY CẦU QUA BIỂN

Để lại đàng sau mình kinh thành Lanka trong khói lửa, Hanuman quay về báo tin mừng cho Rama. Rama cảm động ôm lấy Hanuman, khen ngợi không tiếc lời, rồi truyền lệnh động binh. Vấn đề lập tức được đặt ra là : làm sao đem đạo dân binh khỉ và gấu băng được qua biển cả để đổ bộ lên đảo Tích Lan ?

Trong khi Rama và bạn hữu còn đang suy tính, thì nơi hoàng thành Lanka, Ravana triệu tập triều thần bàn thảo xem nên hòa hay nên chiến. Toàn bộ các đại thần và tướng lãnh của ác quỷ đều cho là không ai có thể đánh bại Chúa Tướng của mình, nên không có lý do gì để giảng hòa. Duy có Vibhishana, em út của Ravana, có lập trường ngược lại. Vibhishana cho rằng chính nghĩa luôn chiến thắng, và Rama là người có chính nghĩa, luôn hành xử xứng đáng với tác phong của giai cấp chiến sĩ Kshatriya. Rama sẽ quy tụ tất cả năng lực của vũ trụ nơi mình, để trở thành vô địch. Vả lại, nhiều điềm xấu đã được nhận thấy trong thành Lanka ... Ravana do dự, cho triệu Kumbhakarna, anh cả của mình, đến thỉnh ý. Kumbhakarna, cho rằng Ravana đã sai lầm khi bắt cóc Sita. Theo chú quỷ dữ to lớn và dũng mãnh nhất trong khắp ba cõi này, thì đem đánh cuộc cả một vương quốc cùng với sinh mạng vì một phụ nữ là điều cực kỳ vô lý. Tuy nhiên Kumbhakarna tuyên bố sẵn sàng chiến đấu bảo vệ vương quốc ác quỷ nếu cuộc chiến xảy ra. Tính tự phụ của Ravana cộng với lời dua nịnh của đám quần thần khiến cho lẽ phải và sự khôn ngoan bị lu mờ, nhường chỗ cho không khí chiến tranh tràn ngập khắp mọi ngõ ngách của thành Lanka ...

Vibhishana, người em út chủ hòa của Ravana, quyết định cùng tùy tùng bỏ ra đi, đến quy hàng nơi doanh trại của Rama. Mặc dù những nghi ngại trong hàng ngũ các đầu lĩnh khỉ gấu, muốn loại trừ hay ít ra là bắt giam Vibhishana, Rama vẫn dõng dạc khẳng định : « Vibhishana đã dám tự dâng mình cho Rama, thì Rama cũng dám đặt sự an nguy của bản thân trong tay Vibhishana. Đó là dũng khí của truyền thống chiến sĩ Kshatryia ! » Vibhishana cảm kích, bày cho Rama phương cách đưa quân đội vượt biển sang đảo Tích Lan : Rama phải xây một cây cầu, với sự phù trợ của Thần Biển Varuna.

Thế là Rama ngồi tập trung tinh thần thỉnh cầu Varuna. Nhưng suốt ba ngày ba đêm ròng rã, Varuna vẫn im lặng. Rama buộc lòng phải bảo vệ tư thế và thanh danh của mình bằng cách bắn một loạt phi tiễn xuống lòng đại dương, làm dấy lên những ngọn sóng thần khủng khiếp, tung những loài vật sống dưới biển lên tận không trung và vứt chúng vào sâu trong đất liền. Các loài tôm cá kinh hãi họp nhau khẩn nguyện Varuna nhượng bộ Rama. Nhưng phải đợi đến khi Rama sửa soạn dùng đến Brahmastira, một vũ khí có sức tàn phá cao nhất trong các loại vũ khí, thì Varuna mới hiện ra trước mặt Rama, và lễ độ tuyên hứa sẽ giúp đỡ Rama. Vị thần đề nghị giao việc thiết kế đồ án cho Nala, con trai của vị Thần của các nhà kiến trúc, trong khi chính mình lãnh trách nhiệm nâng đỡ cây cầu từ bên dưới. Hàng trăm ngàn dân quân khỉ và gấu lập tức bắt tay vào việc. Chỉ sáu ngày sau, cây cầu dài ba trăm dặm hình thành. Ác quỷ « hồi chánh » Vibhishana lãnh trách nhiệm bảo vệ đầu cầu phía nam, trên lãnh thổ của quỷ vương, để cho quân đội của Rama có thể an toàn đổ bộ lên đảo Tích Lan. Bước chân của đạo quân khỉ gấu làm rung động mặt đất, trong khi từ Thiên Quốc, chư thần nhìn xuống ngưỡng mộ và chúc lành cho Rama.

Cần ghi nhận có một phiên bản cho biết chính Hanuman đã vươn người qua biển lấy chính thân thể mình làm cầu cho các bạn khỉ gấu băng qua ! Truyền thuyết này phù hợp với bản chất xả thân giúp người của vị thần khỉ.

RAMA TỬ TRẬN !

Thế là cuộc chiến chính thức mở màn. Rama đóng quân trên một cao điểm đối diện với hoàng thành Lanka. Quỷ vương cũng đặt bộ tham mưu trên sân thượng một lâu đài trong hoàng cung để tiện quan sát chiến trường.

Vua khỉ Sugriva tình nguyện trắc nghiệm đối phương bằng một cuộc đột kích. Ông thình lình từ một đám mây bay xuống tấn công Ravana. Vì bất ngờ và khinh địch, Ravana bị vỡ mất vương miện, một điềm rất xấu đối với quỷ vương. Ravana lo lắng, trầm tư nhiều giờ, rồi nghĩ ra một độc kế. Quỷ Vương cho làm ra một thủ cấp của Rama, rồi mang nó đến trước mặt Sita. Vua quỷ nghĩ rằng vì không còn hy vọng được giải thoát, Sita sẽ hiến mình cho hắn, và điều ấy sẽ làm cho Rama không những đau buồn đến độ không còn chiến đấu được nữa, mà còn có thể đi đến tự hủy mình. Tuy nhiên, Sita lại tìm cách chết theo Rama. Trong khi ấy, tiếng reo hò vang dội của đạo quân khỉ càng lúc càng đến gần. Ravana không thể làm cách nào khác hơn là quay về với các tướng lãnh của mình để chỉ huy trận chiến đang bắt đầu. Thế là thần thông của quỷ vương bị gián đoạn, thủ cấp giả của Rama thình lình biến mất.

Bên ngoài thành Lanka, dân quân khỉ gấu được bố trí trước bốn cổng thành và bắt đầu sáp đến với khí thế vô cùng dũng mãnh. Các binh đoàn ác quỷ với giáp trụ sáng choang, gươm đao lởm chởm, được bố trí trên tường thành và đàng sau các cổng vào, sẵn sàng ứng chiến. Khi làn sóng khỉ gấu tràn lên mặt thành Lanka, thì hùng binh ác quỷ cũng hàng hàng lớp lớp xông đến chống cự mãnh liệt, đẩy lùi những đợt xung phong của đối phương. Trận chiến kéo dài đến chập tối. Cần nói là khi mặt trời xế bóng thì cũng là lúc sức mạnh của bầy ác quỷ được gia tăng bội phần. Bọn chúng nhờ vào lợi thế này thừa cơ đẩy lùi dân quân khỉ gấu đến một bãi đất trống để có thể nhân đó vận dụng chiến xa và voi trận. Rama thấy thế liền ra lệnh thu quân, lui về doanh trại nghỉ qua đêm.

Cần nói là dân binh khỉ gấu hoàn toàn không phải là những chiến sĩ chuyên nghiệp như đạo quân ác quỷ của thành Lanka. Họ không có khiên giáp, không có ngựa, chiến xa và voi trận, không có vũ khí nào khác hơn là chày gỗ với cành cây vót nhọn. Thay vì cung tên, họ chỉ biết nhặt gạch, đá, ném vào đối phương, và thay vì bày thành trận thế, họ chỉ biết theo liên hệ bạn bè gia thuộc tụ tập từng đoàn sát cánh công thủ. Chúng ta chứng kiến ở đây một cuộc chiến tranh « nhân dân », một cuộc chiến của những người thấp cổ bé miệng chống lại cường quyền bạo ác.

Ngày hôm sau, trận chiến tiếp tục. Indrajit, con của Quỷ Vương, tấn công Angada, con vua khỉ Sugriva một cách ráo riết. Trước sự chống cự mãnh liệt của Angada, Indrajit vận dụng thần thông tàng hình, biến mất, trong khi vẫn bắn từng loạt tên vào Angada và quân khỉ. Thấy Angada bị nguy, Rama và Lakshmana, vội xông đến. Indrajit niệm chú bắn một tràng tên thần về phía hai vị anh hùng. Các mũi tên khi gần đến đích thì liền hóa thành những con rắn quấn lấy Rama và Lakshmana. Chất độc của chúng khiến hai anh em lăn ra bất động ! Toàn thể các đầu lãnh khỉ gấu tràn đến liều chết bảo vệ chủ tướng. Indrajit lui về cho Ravana biết anh em Rama đã tử trận. Ravana mừng rỡ, đưa Sita lên một thần xa bay trên bãi chiến trường, để cho nàng nhìn thấy cảnh Rama đang nằm chết. Sita lại một lần nữa tuyệt vọng ...

RAMA VÀ RAVANA ĐỤNG ĐỘ LẦN ĐẦU


Vào lúc ấy, thần ưng Garuda, linh vật của Vishnu, ngôi hai Thiên Chúa, hiện ra. Bầy rắn quấn quanh Rama và Lakshmana vừa thoáng thấy Vua của loài chim thì hoảng hốt đồng loạt chui xuống đất lẩn trốn. Garuda vỗ cánh vào người hai vị anh hùng. Hai anh em liền bình phục, các vết thương liền lại một cách mầu nhiệm. Garuda không quên Rama chính là hóa thân của Vishnu, chủ của mình, nên kính cẩn hành đại lễ trước mặt vị anh hùng, rồi đi nhiễu quanh chàng về bên phải, một dấu hiệu tôn kính, trước khi kiếu từ bay đi ...

Ravana nghe tiếng reo hò mừng rỡ của quân địch, rồi thấy Rama và Lakshmana xuất hiện trước hàng quân, thì tỏ vẻ ưu tư ra mặt. Bốn tên kiện tướng của ác quỷ liền được lần lượt tung ra trận tiền để mong đập tan đạo dân quân của Rama. Cả bốn tên, trong đó có Tổng Tư Lệnh hùng binh ác quỷ, đều bị các đầu lãnh khỉ đánh chết. Trước tình cảnh ấy, Ravana quyết định tự mình tham chiến. Quỷ Vương, trên một chiến xa lộng lẫy, lao vào giũa hàng quân khỉ gấu, như kình ngư rẽ sóng. Vua khỉ cùng sáu kiện tướng xông đến ngăn cản Ravana nhưng đều bị đánh bại, phải lùi ra xa, quằn quại đau đớn. Hanuman và một loạt anh hùng khỉ phải chịu cùng chung số phận. Đến phiên Hoàng tử Lakshmana xông đến tấn công Ravana, nhưng cũng suýt chết ! Hanuman vội chạy đến cõng Rama đến trước mặt quỷ vương. Ravana đang hung hăng tàn sát quân khỉ, chợt thấy Rama thì ngừng lại. Hai chiến tướng dõng dạc tuyên xưng tên họ, dòng giõi, rồi mới sáp lại đánh nhau dữ dội. Sau nhiều hiệp qua lại, Rama thình lình đập tan chiến xa của Ravana, giết chết bốn con chiến mã dũng mãnh và tên quỷ đánh xe. Ravana còn đang lúng túng thì bị Rama bắn một mũi thần tiễn như sấm sét trúng ngực. Ravana ngã xuống, bất tỉnh. Rama bắn tan 10 vương miện trên 10 cái đầu của Ravana, rồi bình thản đợi quỷ vương hồi phục. Vị anh hùng tuyên bố : « Ngươi đã chiến đấu một cách can đảm, bây giờ hãy quay về nghỉ ngơi, và thay một chiến xa khác ! »

SỨC MẠNH VÔ ĐỊCH CỦA ÁC QUỶ KHỔNG LỒ

Ravana lê chân quay về hoàng thành trong tủi hổ. Hắn gieo mình xuống ngai vàng, hối tiếc sự sai lầm của mình khi đã chỉ đòi hỏi Brahma cho mình không thể bị bất cứ vị Thần nào đánh bại. Ngày nay, hắn bị uy hiếp, không phải bởi một vị Thần, mà bởi một con người, và một bầy khỉ gấu ... Tuy nhiên, một tia hy vọng lóe lên trong 10 cái đầu của Ravana ... Hy vọng ấy, là ác quỷ khổng lồ Kumbhakarna, anh của quỷ vương ! Tên này có sức mạnh không gì sánh kịp, nhưng bị vướng phải một phép thần khiến cho lúc nào cũng buồn ngủ. Kumbhakarna chỉ tỉnh táo được không đầy một ngày rồi lăn ra ngủ có khi đến mấy tháng liền. Bọn tiểu yêu được lệnh đánh thức ác quỷ khổng lồ phải chất sẵn hàng núi thức ăn chung quanh hắn, rồi khua kèn gióng trống inh ỏi ... Vô hiệu ! Kumbhakarna vẫn ngáy khò khò. Phải đem 10 ngàn con quỷ đến hò hét, dùng gươm đao đập vào khiên giáp ầm ĩ, rồi xối hàng tấn nước lạnh lên đầu ác quỷ khổng lồ, nhưng vẫn không ăn thua gì. Rốt cuộc chúng đem thêm một ngàn con voi trận đến, cho chạy lên người Kumbhakarna, hắn ta mới chịu hé mắt vài giây. Rốt cuộc, cơn đói khiến hắn bật dậy xông đến ngấu nghiến nuốt trọn hàng trăm bò, dê, cừu, đồng thời ừng ực uống cạn hàng trăm thùng máu và rượu ... Như đã nói ở trên, Kumbhakarna từng chống lại lập trường chủ chiến của Ravana, khuyên quỷ vương trả Sita lại cho Rama. Hắn gầm thét nạt nộ : « Sao chúng bay dám đánh thức ta ? Chắc là tên Rama đã đập em ta nhừ tử ? Thôi ! Không sao ! Ta sẽ cứu Lanka và vương quốc của chúng bay ... »

Thế là Kumbhakarna cầm giáo khệnh khạng bước ra cổng thành. Đầu hắn cao vượt trên tường thành khiến dân quân khỉ trông thấy phải kinh hoàng. Kumbhakarna vung giáo bước đi đến đâu là hàng ngũ khỉ gấu tan tành đến đó. Các đầu lãnh khỉ gấu cố gắng hết sức chống cự nhưng không làm gì được. Nhiều người trong số họ phải bỏ mình một cách thê thảm. Hanuman và Vua khỉ Sugriva cũng chỉ thoát chết trong đường tơ kẽ tóc. Rama thấy đạo quân của mình đang tan rã, vội tiến đến đối đầu với ác quỷ khổng lồ. Chàng biết sức mạnh của Kumbhakarna hoàn toàn vô địch, nên quyết định dùng thần thông. Rama niệm chú bắn một mũi tên thần cắt đứt một cánh tay của ác quỷ khổng lồ. Với cánh tay còn lại, hắn vẫn không ngừng tàn sát quân khỉ. Một mũi tên thứ hai cắt đứt cánh tay bên kia. Kumbhakarna vẫn dùng chân đạp chết từng hàng quân của Rama. Hai mũi tên khác cắt đứt hai chân của ác quỷ. Hắn tiếp tục há to miệng vừa lết trên mặt đất vừa nuốt trọn những con khỉ xấu số chung quanh. Rama nạp một thần tiễn óng ánh kim cương và vàng ròng, vốn là binh khí của Indra, vua các vị thần. Mũi tên bay đi như lắn chớp với hào quang sáng chói. Đầu của Kumbhakarna đứt lìa, tung lên không, rồi rơi vào nội thành Lanka, đè bẹp cả một khu xóm.

RAMA TỬ TRẬN LẦN THỨ HAI

Khi biết được anh mình vừa tử trận, Ravana kêu gào đau đớn. Trong khi đó, hai người em của quỷ vương và bốn đứa con của hắn điên cuồng dẫn bản bộ lực lượng tràn ra ngoài thành Lanka, xông bừa vào hàng ngũ đối phương đánh nhầu. Chúng nhanh chóng bị chặn đứng và bị các đầu lãnh khỉ gấu lần lượt giết chết.

Duy có Thái Tử Indrajit, con trưởng của Ravana vẫn án binh bất động. Khi biết các em và chú bác mình đều đã tử trận, Indrajit đến trước mặt phụ hoàng, xin được ra trận. Indrajit nói : « Thần tiễn của con đã từng làm anh em Rama nằm chết trước trận tiền. Nếu không có thần ưng Garuda đến cứu thì giờ này chúng đều đã bỏ mạng ». Ravana gạt lệ tiễn đứa con cuối cùng còn sống sót của mình ra trước cổng thành. Dưới một tàn lọng trắng mênh mông, chiến xa vàng chói của Indrajit tiến lên trước binh đoàn tinh nhuệ nhất của vương quốc Lanka. Vị thái tử dừng xe, bước xuống thắp lửa thực hành các nghi lễ xuất quân. Rồi, sau khi đã bày binh bố trận một cách kỹ càng, Indrajit dẫn quân mãnh liệt xông thẳng vào hàng ngũ của Rama. Vừa niệm chú, vị thái tử vừa bắn ra từng loạt tên thần, mỗi mũi tên có khả năng nổ tung tiêu diệt hàng ngàn quân địch. Indrajit tiến đến đâu là quân khỉ gấu ngã gục đến đó. Vừa thấy Rama và Lakshmana ở trung quân, Indrajit lập tức nạp một thần tiễn được truyền thừa bởi Brahma. Mũi tên hóa thành một bức màn xám phủ lên hai anh em Rama. Hai vị hoàng tử biết không thể cưỡng lại thần thông của Đấng Tạo Thành Vạn Vật, nên tỏ lòng cung kính, cúi đầu chấp nhận. Thái độ này khiến hai anh em không bị thần tiễn của Brahma giết chết lập tức, mà chỉ mất hết sinh lực, nằm bất động giữa thân xác của các dân binh khỉ gấu chất cao như núi chung quanh. Lúc ấy, mặt trời vừa lặn, và, trước sự tan rã hoàn toàn của các đạo dân quân của Rama, Indrajit ra lệnh lui về nghỉ ngơi.

THẦN Y HANUMAN

Thật ra, một phần các khỉ gấu trúng tên độc chỉ tạm thời bị tê liệt chứ chưa chết. Vua gấu Jambavan, vị đầu lãnh cao tuổi nhất của đạo quân của Rama, vừa thoát khỏi hôn mê, vội kêu réo ầm ĩ. Rằng : « Hanuman ! Hanuman ! Hanuman có còn sống không ? »
Thuộc hạ lấy làm lạ hỏi : “Đại Vương không hỏi Rama có còn sống không, mà lại hỏi Hanuman ?”
Vua gấu trả lời : “Nếu Hanuman sống thì chúng ta dù chết cũng sẽ sống, còn nếu Hanuman đã chết thì chúng ta dù cho có còn sống đi chăng nữa cũng sẽ không khỏi phải chết”.
Lời nói ấy được được truyền khắp trong đám khỉ gấu còn sống sót, đến tai Hanuman. Như đã nói ở trên, thần thông của Brahma chỉ làm Hanuman mất hết công lực trong một giờ. Sau thời hạn ấy, thần khỉ lò mò ngồi dậy. Vừa nghe câu nói của vua gấu được loan truyền đến mình, Hanuman tuyên bố : “Ta sẽ thực hiện điều Jambavan nhắn gửi”. Thế là Hanuman tập trung tinh thần, cầu nguyện cha mình là thần gió Vayu, rồi hít một hơi dài dậm chân tung người lên không trung, nương theo một cơn lốc lớn bay thẳng đến ... Hy Mã Lạp Sơn ! Tại đây, thần khỉ tìm đến một ngọn núi có đầy thần dược chữa lành mọi thương tích. Vì thời gian quá gấp, Hanuman không mất công lựa chọn, mà nhổ cả ngọn núi, cầm gọn trong tay, bay trở về ngoại thành Lanka. Chỉ cần ngửi qua hương thơm của các thảo dược được thần khỉ mang đến là đám khỉ gấu bị thương liền phục hồi sức lực, từ khắp bãi chiến trường lồm cồm bò dậy ... Rama và Lakshmana cũng hồi sinh, và bắt đầu tổ chức lại hàng ngũ của mình.

PHÁP THUẬT THƯỢNG THỪA CỦA INDRAJIT

Bọn quỷ trên thành Lanka thấy thế, hò hét tức giận, mang một hình nộm giả là Sita lên một đài cao hành quyết. Hình nộm được hóa phép để biết khóc lóc kêu gào “Rama ! Rama !” trước khi chết, khiến cho Rama, đứng dưới chân thành rụng rời ngã xỉu. Khi ấy, Vibhishana, em út của Ravana đã về hàng Rama, vừa lén vào thám thính trong nội thành Lanka xong, hốt hoảng chạy đến báo tin rằng : “Indrajit đang luyện phép thần ở một ngôi đền gần đó, nếu để hắn thực hành xong nghi thức, thì công lực và pháp thuật của hắn sẽ được nhân lên gấp trăm lần !” Vibhishana cũng cho biết Sita vừa bị hành hình chỉ là một người nộm. Trước sự việc gấp rút, không thể đợi Rama hoàn toàn bình phục, hoàng tử Lakshmana vội theo Vibhishana tức tốc chạy đi ngăn cản Indrajit. Thái tử của quỷ vương mắng Vibhishana là phản phúc, xong quay sang tấn công Lashmana một cách vô cùng mãnh liệt. Lashmana bị trọng thương, cố nạp một mũi tên cuối cùng, hướng vào Indrajit. Vị hoàng tử nhớ lại mình là một phần của Vishnu, ngôi hai Thiên Chúa, và Vishnu cũng ở trong mình ... Rồi Lakshmana niệm danh hiệu Indra, vua các vị Thần, đã từng bị Indrajit đánh bại, trước khi buông tên. Kỳ diệu thay ! Mũi tên trở thành muôn ngàn sấm chớp, với hào quang sáng chói, tiếng nổ long trời, như tập trung mọi sự thịnh nộ của chư thần, hướng vào Indrajit. Thế tử của quỷ vương chưa kịp kinh ngạc thì đầu đã lìa khỏi cổ.

Thế là Ravana không còn một người con, một anh em nào nữa. Hắn ngất đi vì đau đớn, rồi, vừa kêu gào thảm thiết, vừa lồng lộn đi tìm Sita để sát hại nàng. Tuy nhiên, bản năng tự trọng của một vị quân vương đã khiến hắn chùn chân. Với tất cả căm hờn, Ravana hướng về đám dân quân của Rama đang ồ ạt tấn công thành Lanka, thề sẽ tiêu diệt đến kẻ cuối cùng.

RAMA VA RAVANA ĐỤNG ĐỘ LẦN THỨ HAI

Ravana xuất trận trên một chiến xa lộng lẫy được kéo bởi tám chiến mã lực lưỡng. Vào lúc ấy, sức mạnh và thần thông của Ravana đã tăng lên gấp bội phần nhờ hấp thụ công lực của những ác quỷ đã tử trận. Hắn đánh các đầu lãnh của quân đội Rama bật ra bốn phía . Lakshmana cũng bị quỷ vương đánh trọng thương, một lần nữa suýt thiệt mạng, may nhờ Hanuman liều chết xông đến cứu được, đem về doanh trại dùng thần dược chữa trị. Khi xuyên vào đến trung quân, Ravana đối diện với Rama, sừng sững uy nghi như ngọn núi cao. Một cuộc chiến khốc liệt lập tức diễn ra. Hai bên đem hết công lực và thần thông vào những chiêu thức, những mũi tên, ngọn giáo đầy mầu nhiệm, để tiêu diệt đối phương. Cuộc chiến kéo dài đến chiều. Lakshmana, vừa được Hanuman chữa trị xong, vội quay lại chiến trường để khuyến khích anh mình. Lakshmana nguyện mặt trời sẽ không lặn cho đến khi Rama diệt được quỷ vương. Vị Thái Tử anh hùng phấn khởi khi nghe tiếng em mình, nhưng vẫn dần dần bị kém thế trước những đòn phép của Ravana. Chư thần thấy vậy liền gửi xuống tặng Rama chiếc xe thần của Indra, được điều khiển bởi chính Matali, người đánh xe của vị thần. Rama cung kính đi nhiễu quanh chiếc thần xa rồi nhảy lên xông đến tấn công Ravana. Sau một hồi lúng túng trước uy lực mới của Rama, quỷ vương lấy lại thượng phong, bắt Rama phải vất vả chống đỡ. Trước cảnh Rama đang nguy ngập, chư thần gửi xuống cạnh Rama nhà hiền triết Agastya. Vị này dạy cho Rama một bài chú, dùng để nguyện cầu thần Thái Dương. Rama chỉ cần niệm bài chú này ba lần liên tiếp thì sẽ thoát mọi hiểm nguy và sẽ chiến thắng. Quả vậy sau ba lần niệm chú, Rama cảm thấy tâm hồn mình ngập tràn một niềm vui khó tả, và trên không trung, thần Mặt Trời như nỉm cười nhìn xuống khuyến khích người cháu anh hùng của dòng tộc mình. Thế là, sức mạnh tăng lên muôn lần, Rama bắn tan từng cái đầu của Ravana, và cắt đứt từng cánh tay của hắn. Tuy nhiên quỷ vương dùng thần thông làm mọc ra những cái đầu khác còn dữ tợn hơn, và những cánh tay khác mạnh mẽ hơn ! Thêm vào đó màn đêm đang từ từ buông xuống, làm sức mạnh và thần thông của Ravana càng thêm mãnh liệt. Matahi, người đánh xe của Thiên Quốc, nhắc Rama : “Thái tử ! Người hãy sử dụng Bramastira, đã được dự bị sẵn trên chiếc xe thần này !” Bramastira là vũ khí tối thượng, có sức tàn phá cực mạnh, được chính Hóa Công Brahma làm ra. Khi Ravana gây chiến với chư thần, binh khí này được giao cho Indra, nhưng từ tay Indra, nó không thể làm hại Ravana, vì quỷ vương đã được chính Brahma ban cho đặc ân không thể bị đánh bại bởi bất cứ vị thần nào. Trong trường hợp Rama, tình thế hoàn toàn khác. Rama là một con người, nên khi được phóng ra từ tay Rama, Bramastira rít lên ghê rợn, rồi vừa rực cháy vừa xuyên thẳng vào tim ác quỷ, phóng tung hắn ra khỏi chiến xa, rồi cắm xâu xuống lòng đất. Ravana trút hơi thở cuối cùng !

SITA TỰ THIÊU !


 


Từ trên không trung chư thần cho tấu nhạc chúc mừng Rama, trong khi toàn thể đạo quân khỉ gấu reo hò vang dội. Vibhishana, người em "hồi chánh" của Ravana, chạy đến xin được lãnh xác anh mình chôn cất. Rama ra lệnh dùng vương lễ tống táng Ravana một cách trọng thể. Sau đó, vị anh hùng lấy nước từ bốn đại dương rảy lên Vibhishana phong cho ông này làm Vua nước Lanka. Kế đến, chàng xin vị tân Vương cho thỉnh Sita đến doanh trại của mình. Trước đó Hanuman đã đến báo tin chiến thắng cho Sita. Vào lúc ấy, nàng công chúa còn đang ẩn mình dưới một gốc cây run rẩy đợi chờ kết cục của cuộc chiến. Nàng nghẹn ngào hồi lâu, rồi chỉ xin được gặp Rama ngay lập tức. Nàng cũng không quên xin tha tội cho đám nữ quỷ đã khủng bố nàng suốt bất lâu nay. Khi Vibhishana ngỏ ý thỉnh nàng sang nội cung để cho các tỳ nữ tắm rửa và trang điểm thì Sita chối từ, đòi được tức khắc đến với Rama, không cần trang điểm. Nàng chỉ ưng thuận được sửa soạn, làm đẹp, khi biết đó là ý muốn của Rama ...

Lát sau, một kiệu hoa rực rỡ đưa Sita đến trước doanh trại của Rama, giữa tiếng tung hô nồng nhiệt của một rừng dân binh khỉ gấu. Rama uy nghi đứng trên một đài cao tiếp đón nàng. Vị hoàng tử tuyên bố đã hoàn thành sứ mạng giải cứu Sita, và rửa sạch danh dự của một chiến sĩ Kshatrya. Rồi Rama nói thêm : “ Tuy nhiên, với tính cách là một quân vương của dòng Ikshvaku, hậu duệ của Mặt Trời, ta không thể chung sống với một người phụ nữ đã từng ở trong nhà của một người đàn ông khác, đã bị người ấy chạm vào thân thể, và đặt lên người những cái nhìn đầy dục vọng ... Thần dân của ta sẽ nghi ngờ ta bị mê muội bởi nhan sắc mà quên danh dự. Vậy, nay ta trả lại tự do cho nàng. Nàng có thể đi bất cứ đâu và chọn người xứng đáng để thành duyên đôi lứa”. Những lời nói lạnh lùng ấy như những nhát gươm đâm thẳng vào tim Sita. Nàng choáng váng hồi lâu rồi mới trả lời : “Tại sao ! Ôi người chồng yêu quý của em ! Tại sao lại thốt lên được những lời nói bạc tình ấy ? Sao nỡ đối xử với em như với một đứa gái làng chơi như thế ? Em xin thề đã không bao giờ phụ bạc chàng, không bao giờ có một hành vi hay ý nghĩ nào có thể làm cho chàng buồn phiền. Ôi ! Nếu chàng đã có dự tính bỏ em, thì sao đã không dặn Hanuman nói trước cho em biết, để em tự hủy mình từ trước, cho bây giờ khỏi phải chịu mang nhục trước công chúng ?”. Rồi nàng quay sang tuyên bố với mọi người hiện diện : “Ta là con của Mặt Đất. Dòng dõi của ta không kém phần tôn quý. Ta đã chấp nhận thành hôn với Rama, nguyện gắn bó với chàng trong mọi hoàn cảnh, kể cả lúc bị lưu đày giữa rừng xâu nước độc. Ta luôn trung thành với chồng. Nhưng, nay chồng ta không còn kính trọng ta nữa !” Rồi Sita ra lệnh cho Lakshmana lập một giàn hỏa thiêu. Lakshmana do dự nhìn Rama. Trước vẻ cương nghị lạnh lùng của anh mình, Lakshmana đành tuân lệnh.

Thế là Sita đi nhiễu quanh ngọn lửa, khấn nguyện chư thần phù hộ, rồi nhẹ nhàng nhảy vào đống củi đang hừng hực cháy ! Theo phong tục Ấn Độ và Âu Châu thời trung cổ, thì khi cần thanh minh điều gì, người ta để tay trên lửa, hay nhảy hẳn vào lửa, để nếu mình vô tội thì sẽ không bị đốt cháy ... Giữa trăm ngàn tiếng kêu kinh ngạc và thương tâm, đám lửa như nuốt mất thân hình Sita. Đám đông gục đầu nhỏ lệ ... Rồi, từ trời cao, người ta nhìn thấy Brahma, Shiva, Indra, và các vị thần trấn giữ bốn phương, ngự trên những cỗ xe lộng lẫy bay xuống trên ngọn lửa. Họ đồng thanh tán tụng tiết hạnh và sự dũng cảm của Sita. Brahma nói với Rama : “Này Rama, sao ngươi lại quên ngươi chính là hóa thân của Vishnu ? Và Sita chính là Lakshmi, người vợ vĩnh viễn muôn đời của ngươi ?” Rama nói trong một hơi thở : “Tôi chỉ là một con người, con của một con người ...” Brahma trả lời : “Đừng nói thế, bản chất của ngươi là vô tận, không ai có thể biết nổi ngươi từ đâu đến, không ai có thể hinnh2 dung được bản thể thật của người". Câu nói ấy làm Rama tỉnh ngộ. Chàng bước lên dàn hỏa thiêu vừa tắt lửa, ôm lấy Sita, tuyên bố : “Ta vốn biết Sita luôn trong sạch, nhưng cuộc thử lửa này cần phải diễn ra để điều ấy được rõ ràng. Nay, ta sẵn sàng rước nàng về nhà cha ta, và tôn quý nàng như vợ yêu của ta”.

Phụ hoàng của Rama từ bên kia thế giới hiện về chúc mừng hai vợ chồng tái sum hợp, và nhắc nhở Rama quay lại cố hương lên ngôi cửu ngũ. Rama liền xin cha tha tội cho bà mẹ ghẻ đã bắt chàng phải chịu lưu đày. Indra cũng đến chúc mừng Rama. Chàng khẩn cầu vua các vị thần làm phép cho những dân quân khỉ gấu đã tử trận được sống lại. Indra phải vận dụng thần lực của toàn thể các vị thần trên thiên quốc mới thực hiện được kỳ công này ...

RAMA LẠI LY DỊ VỚI SITA ...


Rama quay về cố quốc. Xin nhắc lại là hoàng đệ Bharata suốt 14 năm qua đã lấy một đôi giày của Rama, đem đặt lên ngai vàng, rồi tự mình mặc trang phục khất sĩ, hàng ngày ngồi dưới bậc thềm thiết triều, lo việc quốc sự, chờ cho anh mình mãn hạn lưu đày. Sau một cuộc lễ đăng quang trọng thể, Rama lên ngôi, và cùng với Sita trị vì một vương quốc phồn thịnh, dân tình hạnh phúc. Hai vợ chồng cũng hòa hợp trong một tình yêu không bờ bến, một niềm vui vô cùng tận của mỗi giây mỗi phút ...

Tuy nhiên, một hôm trong dịp gặp gỡ một số kỳ hào trong dân chúng, Rama hỏi : “Thế thần dân của ta nghĩ gì về ta ? Họ có mong mỏi điều chi không ? Hay có thể họ có gì trách móc ta ?” Các kỳ hào do dự nhìn nhau, rồi một người lên tiếng : “Dân chúng hoàn toàn hạnh phúc và biết ơn bệ hạ. Tuy nhiên, điều duy nhất mà họ bàn tán về bệ hạ là việc ngài đã nhận lại hoàng hậu Sita làm vợ, sau khi hoàng hậu đã sống với một người đàn ông khác”. Rama lo buồn, ngày đêm nghĩ ngợi, do dự, dằn vặt mãi không nguôi. . Rồi, không thể chần chờ được nữa, Rama cho đòi các anh em và vài đại thần thân tín nhất vào triều, nói : “Ta đã quyết định chia tay với Sita ! Ta không thể để dân chúng nghi ngờ đạo đức của ta, và để cho danh dự của dòng Ikshvaku bị hoen ố ...” Mọi người bàng hoàng, buồn bã. Ai cũng mến mộ hoàng hậu Sita ... Nhà vua ra lệnh cho Lakshmana : “Sita xin đi hành hương trên sông Hằng, chiêm bái các đấng thánh ẩn tu. Vậy hoàng đệ hãy đưa nàng đi thật xa, phía bên kia sông, và bỏ nàng gần thảo am của đạo sư Valmiki”.

Hôm sau, lúc Lakshmana đến đón nàng, thì Sita tươi cười khoe những bảo vật nàng mang theo để cúng dường các đấng thánh, rồi vui vẻ lên đường. Sau hai ngày du hành, Lakshmana đưa chị dâu sang sông. Đến gần bờ bên kia, chàng không cầm lòng nổi nữa, ôm mặt khóc nức nở. Sita lo lắng gạn hỏi hồi lâu, Lakshmana mới tỏ lộ sự tình. Trong nỗi bàng hoàng tuyệt vọng, Sita nức nở : “Ôi ! Thân thể phù du này ! Cuộc sống vô nghĩa này ! Nếu ta không mang trong người dòng dõi đế vương của Rama, thì ta đã gián đoạn cuộc sống ấy, đã hủy hoại thân thể này, mà không hối tiếc !”. Rồi Sita dõng dạc tuyên bố sẽ tuân phục ý muốn của Rama. Lakshmana gạt lệ tiễn chị dâu xuống thuyền, kính cẩn đi nhiễu quanh nàng về bên phải để tỏ lòng kính trọng, rồi lảo đảo, buồn bã, quay bước ra về.

RAMA VÀ SITA LẠI HỘI NGỘ

Nhiều năm tháng trôi qua. Rama tổ chức đại lễ Ashvameda, để một mặt biểu dương quyền hành của mình trên các phiên quốc, mặt khác để tỏ sự thần phục đối với chư thần trên thượng giới. Theo nghi thức, một con ngựa được thả ra, và triều đình cùng với các vua chư hầu đuổi theo nó ngày này qua ngày khác cho đến nơi mà nó sẽ bị giết để tế lễ. Nơi ấy là một khu rừng mang tên Naimisha, chữ có nghĩa là “vô định” (ám chỉ toàn thế giới). Tu viện của Valmiki ở gần đó ...

Valmiki được mời dự lễ. Ông dắt theo hai đệ tử, hai anh em sinh đôi, có biệt tài đàn hát, tên là Lava và Kusha. Hai anh em được mời hát cho đại hội. Những lời ca của họ làm kinh ngạc cử tọa. Chúng kể lại câu truyện của ... Rama, qua một anh hùng ca mang tên là Ramayana ! Rất nhiều nhân vật hiện diện, từ các đầu lãnh và dân binh khỉ, gấu, cho đến vua quỷ Vibhishana và các tùy tướng, nhưng kẻ đã từng chiến đấu bên cạnh Rama, đều vô cùng cảm động khi thấy những chiến công của họ trở thành những lời ca hùng tráng. Đến khi hai đạo sĩ trẻ kể lại những tai họa xảy đến cho Sita, nỗi oan tình của nàng ... thì lời ca trở thành bi ai thống thiết, khiến mọi người đều rơi lệ ... Lúc ấy, Rama không còn cầm lòng được nữa, vừa khóc vừa chạy đến ôm chầm lấy hai trẻ. Nhà vua đã nhận ra huyết thống của mình ! Valmiki khi ấy mới lên tiếng, xác nhận Kusha và Lava chính là con của Rama. Vị Thánh cũng đem tất cả đạo hạnh tu hành của mình ra làm chứng cho sự trong sạch của Sita. Rama khẩn cầu xin được gặp lại Sita, nhưng với điều kiện nàng phải một lần nữa tuyên thệ tiết hạnh của nàng luôn luôn trọn vẹn.

Hôm sau, Valmiki quay lại trước Rama và triều thần. Sita kính cẩn theo sau, cách vị thánh sáu bước để tránh đạp lên bóng của ngài. Rama mừng rỡ đợi được ôm nàng vào lòng sau bao năm xa cách. Nhưng Sita phải thực hành nghi thức tuyên thệ. Từ trời cao, Brahma và chư thần hiện xuống làm chứng cho nàng. Vị hoàng hậu đứng thẳng người, dõng dạc tuyên bố : « Nếu trong tâm hồn ta chỉ có sự tuyệt đối trung thành với Rama, thì xin mẹ ta là Mặt Đất, hãy đến đem ta rời khỏi nơi đây ngay lập tức ! » Lời Sita vừa dứt thì mặt đất rung động. Một vực sâu mở ra, để lộ một ngai vàng rực rỡ. Trên đó, có Dharani, thần đất, ngồi oai nghi. Vị nữ thần dang tay ôm lấy Sita, đặt lên má nàng một nụ hôn trìu mến, rồi để nàng ngồi bên cạnh bà, cùng nhau từ từ chìm xuống lòng đất. Trong lúc vực sâu chậm chạp đóng lại, thì mọi người hiện diện đồng thanh tôn vinh Sita và đạo hạnh của nàng. Trên trời, tiếng nhạc trổi lên tiễn chân vị hoàng hậu quả cảm, và muôn ngàn cánh hoa thơm rơi xuống khắp hội trường. Duy có Rama đau khổ, nghiến răng chống tay trên vương trượng. Nhà vua hét lớn : « Dharani, hãy trả Sita lại cho ta ! » Quát xong, Rama rút thần tiễn vô địch Bramastira ra, sẵn sàng tấn công Thần Đất. Brahma vội can : “ Rama ! Hóa thân của Vishnu ! Đừng làm chuyện càn rở ! Sita luôn là vợ ngươi. Ngươi sẽ gặp lại nàng trên thiên quốc ... ». Rama cúi đầu tuân phục. Nhà vua buồn bã lui về thảo am của Valmiki, rồi, cùng với hai hoàng tử sanh đôi, nức nở khóc thương Sita ...

RAMA VỀ TRỜI


Rama tiếp tục trị vì nhiều năm. Nhà vua không bao giờ tái giá. Hình tượng bằng vàng ròng của Sita luôn hiện diện bên cạnh ngai vàng của ngài. Một hôm Rama tĩnh tâm, dặn Lakshmana giữ cửa không cho bất cứ ai được vào. Tuy nhiên, một đạo sĩ khổ tu, tự nhận là sứ giả của một đấng thánh, xin được gặp Rama có chuyện rất gấp. Lakshmana cho ông ta vào. Người lạ tự nhận mình là Thần Chết, mang theo thông điệp của Brahma, Cha của Vạn Hữu. Người ấy nói : « Brahma dặn tôi nhắn với ngài là sứ mạng của ngài trên trần thế đã chấm dứt. Đấng Tạo Hóa mời ngài quay trở lại Thiên Quốc, vương quốc của ngài ». Rama lịch sự cảm ơn Thần Chết, cho biết còn vài việc phải làm, rồi sẽ quay về trời.

Đầu tiên, Rama trách phạt Lakshmana đã cãi lệnh để cho người lạ làm gián đoạn sự tĩnh tâm của mình. Nhà vua ra lệnh lưu đày người em yêu dấu. Vị hoàng đệ anh hùng buồn bã thay quần áo khất sĩ, rồi lặng lẽ ra đi. Đến một bờ sông, Lakshmana phát nguyện ngồi thiền định cho đến khi hồn lìa khỏi xác. Thế là một phần tư của Vishnu quay về trời ...

Tiếp đến, Rama chia lãnh thổ, truyền ngôi cho hai người con sanh đôi. Sau đó, nhà vua triệu tập bạn bè, chiến hữu và tùy tùng thân tín, thay trang phục đạo sĩ, rồi cùng nhau đi đến một bờ sông thực hành nghi thức Maha Prasthana, có nghĩa là cuộc du hành lớn. Trong tiếng cầu kinh thành kính, muôn ngàn dân chúng tụ họp tiễn đưa vị thánh vương yêu mến. Đến gần mặt nước, để đám đông lại phía sau, Rama một mình bước vào dòng nước. Đột nhiên màn trời mở rộng. Brahma và chư thần hiện ra tiếp rước Vishnu quay về Thiên Quốc. Những lời ca tán tụng vị Thần vang lên : « Ngài là nguồn của sự vật, là gốc của vũ trụ, mặc cho Maya, ảo tưởng, luôn kề cận bên ngài, và che dấu sự nhận biết ngài. Ngài là đấng không thể nghĩ bàn, không thể hoại diệt, là đấng Hằng Hữu. Xin ngài quay về bản thể của ngài, và ngự trị trên mọi sự vật ... ». Cùng lúc ấy, tất cả những ai muốn theo chân Rama, bất kể là người, khỉ, gấu, hay quỷ, đều từng đợt, trút bỏ lớp vỏ trần tục, để hội nhập vào vị Thần, và bay lên trời, trong hào quang rực rỡ.